Malo je imena u automobilskoj istoriji koja izazivaju toliko poštovanja među kolekcionarima kao Bugatti. Kada se na tržištu pojavi jedan od najređih primeraka iz zlatnog doba marke, interesovanje daleko prevazilazi uobičajene okvire aukcijske scene. Svaki njihov izlazak pred javnost postaje događaj koji privlači globalnu pažnju i pomera granice kolekcionarskog tržišta.
Jedan od najcenjenijih među njima, Type 57SC Atalante, ponovo se našao u centru pažnje jer će se uskoro pojaviti na aukciji u Montereju u američkoj saveznoj državi Kaliforniji, u organizaciji kuće RM Sotheby’s. Procene govore da bi ovaj primerak mogao da dostigne cenu do šest miliona dolara, što ga svrstava među najvrednije klasične automobile koji će ove godine promeniti vlasnika.
Reč je o jednom od najređih izdanja Typea 57, predstavljenog 1936. godine u Parizu. Verzija SC Atalante bila je među najviše sportskim interpretacijama ovog modela, a dodatnu ekskluzivnost ovom primerku daje činjenica da je jedan od samo nekoliko automobila proizvedenih sa sniženim farovima, detaljem koji mu daje još agresivniji i elegantniji vizuelni identitet.
Ispod haube nalazi se 3,3-litarski redni osmocilindrični benzinac, isti onaj koji je u svoje vreme pokretao brojne Bugattijeve trkačke uspehe na tada najprestižnijim takmičenjima, uključujući trke kao što su Velika nagrada Francuske i Leman. Iako danas posmatran kroz prizmu istorije, ovaj agregat je u svom vremenu predstavljao vrhunac inženjeringa i performansi.
Kod ovog konkretnog primerka, performanse su tipične za fabričku specifikaciju SC (srkaćenica za „supercharger“ ili kompresor), ali sa istorijskim napomenama koje su ga pratile kroz različite faze života. U originalnoj konfiguraciji, spomenuti 3,3-litarski motor razvijao je oko 200 konjskih snaga, što je u tridesetim godinama bilo dovoljno da ovaj luksuzni grand turizmo dostigne približno 200 km/h, u zavisnosti od finalnog prenosa i stanja vozila. Isporuka snage je zahvaljujući kompresoru bila znatno življa u srednjem režimu rada, što je automobilu davalo fleksibilnost i ubrzanje koje je tada konkurisalo i nekim trkačkim mašinama.
Istorija konkretnog primerka, sa brojem šasije 57551, gotovo je jednako dramatična kao i sama epoha u kojoj je nastao. Prvi vlasnik bio je Žan Levi, strastveni ljubitelj Bugattija, koji je automobil kupio 1937. godine. Međutim, početak Drugog svetskog rata prekinuo je njegovu upotrebu, a vlasnik je bio primoran da napusti Francusku. Automobil je ostao iza njega, skriven na jednom imanju u Dordonji, gde je preživeo ratne godine.
Automobil je tokom ratnog perioda više puta menjao vlasnike i lokacije, a u jednom trenutku dobio je i zamenu originalnog motora. Kasnije je, kroz niz restauracija i modifikacija, vraćen u specifikaciju SC zahvaljujući ugradnji kompresora, čime je ponovo dobio svoj originalni karakter.
Posleratne decenije donele su mu putovanje kroz ruke kolekcionara širom Evrope i Sjedinjenih Američkih Država. Vozilo krajem pedesetih godina završava u vlasništvu oficira američkog ratnog vazduhoplovstva, Kolina Doana, koji ga prenosi u SAD. Nedugo zatim automobil postaje deo jedne od najpoznatijih kolekcija klasičnih automobila u Americi, Harrah’s Automobile Collection u Nevadi.
Ovaj specijalni Bugatti tokom sedamdesetih godina prošlog veka prolazi kroz dodatnu restauraciju i dobija novu kombinaciju boje. U tom obliku pojavljuje se na prestižnim izložbama i čak osvaja nagrade na događaju Pebble Beach Concours d’Elegance 1976. godine, jednom od najvažnijih okupljanja klasičnih automobila na svetu.
Vozilo nakon toga ponovo menja vlasnike, da bi na kraju završilo u kolekciji Džima Patersona, gde je ostalo duže od dve decenije. Poslednja velika restauracija izvedena je u specijalizovanoj radionici RM Auto Restoration u Ontariju, nakon čega je automobil ponovo doveden u stanje koje se danas opisuje kao konkursna perfekcija.
Posebnu vrednost ovom primerku daje i očuvana originalna struktura karoserije, uključujući drvene elemente zadnjeg dela, kao i pažljivo restauriran enterijer presvučen kombinacijom kože u tamnim tonovima. Takva pažnja prema originalnim detaljima doprinela je tome da automobil 2014. godine ponovo bude izložen na događaju Pebble Beach, gde je dobio nagradu J.B. Nethercutt Trophy za najelegantniji zatvoreni automobil.
Danas se ovaj Bugatti ne posmatra samo kao sredstvo transporta, već kao istorijski dokument koji je preživeo ratove, promene vlasnika, tehničke intervencije i decenije kolekcionarske evolucije. Njegova vrednost ne leži samo u retkosti ili performansama, već u slojevima priče koje nosi sa sobom.
Aukcija u Montereju će pokazati koliko je tržište spremno da plati za takvu kombinaciju istorije, inženjeringa i umetnosti. Bez obzira na konačnu cenu, Bugatti Type 57SC Atalante ostaje jedan od onih automobila koji redefinišu pojam kolekcionarskog savršenstva i potvrđuju da pojedini primerci automobilske istorije nikada zapravo ne gube na značaju.
Zoran Tomasović
Slike: RM Sotheby’s
(88)
Sta cini vrednost Bugattijevih automobila – to je njihovo savrsenstvo: savrsena konstrukcija i savrsena estetika. Bugatti je poznat po svojim aluminijumskim karoserijama i po njihovom aerodinamcnom obliku. I enterijer i eksterijer zasnivaju se na samo dva pravila estetike: minimalizam i proporcije. Na donjoj slici je jedan od njegovih motora – sve je promisljeno do poslednjeg zavrtnja i cevcice, sve je podvrgnuto strogim estetskim kriterijumima, tako da je sam motor skulptura za sebe! Sa tako visokim kriterijumima Ettore Bugatti nije imao vremena da napravi veci broj automobila. Jos u svoje vreme njegovi automobili bili su daleko skuplji od svih ostalih ali… Pročitaj više »
Ettore Bugatti, rodjen 1881 u Milanu, umro 1947 godine u Parizu.
Svoju firmu je osnovao 1910 godine u Monshajmu, Elzas – „Automobiles Ettore Bugatti“.
Nije baš uvek, da je bilo ne bi bilo pauze u proizvodnji i egzistencije firme uopšte.