AR pijaca klasika: „Tupakov“ BMW ponovo traži novog vlasnika
Ove godine će se navršiti tačno tri decenije od kada je ubijen jedan od najvećih muzičara Tupak Šakur. To se desilo sedmog dana septembra 1996. godine u Las Vegasu, nedugo nakon što je napustio gledanje meča boksa između Majka Tajsona i Brusa Seldona, a na crni BMW je pucano nakon svađe i fizikalnog obračuna u kazinu iz belog Cadillaca. Ironično, ove godine će konačno da počne i suđenje jednoj od osoba u Cadillacu, osobi po imenu Dvejn Dejvis, dok je navodni ubica Orlando Anderson (inače nećak spomenutog Dvejna) ubijen još 1998. godine.
Predmet današnje priče je crni BMW 750iL iz 1996. godine, u kome se tokom kobne noći nalazio, ne samo Tupak već i njegov blizak prijatelj i saradnik Hju Najt. Upravo je Najt bio „vlasnik“ (vozilo je zapravo bilo iznajmljeno) nemačke limuzine, a ponovo se pojavio na tržištu nakon više od osam godina tišine. Vozilo je prvi put ponuđeno na prodaju 2017. godine za 1,5 miliona dolara, ali bez zainteresovanih kupaca. Sada ga kompanija Celebrity Cars iz Las Vegasa ponovo nudi, ovoga puta za još ambicioznijih 1,75 miliona „zelembaća“.
Na papiru, sve deluje kao savršen mamac za kolekcionare: vrhunska BMW-ova limuzina iz devedesetih godina prošlog veka, pogonjena motorom s dvanaest cilindara, i neposredna veza sa jednom od najvećih ikona hip-hopa. Ipak, upravo jedan detalj značajno utiče na percepciju vrednosti ovog automobila – potpuno je restauriran. Tragovi nasilja iz kobne noći pažljivo su uklonjeni: rupe od metaka su zapunjene i prefarbane, originalna crna kožna unutrašnjost je obnovljena, a gotovo svi vidljivi ožiljci istorije izbrisani.
Jedini preostali dokazi događaja iz 1996. godine kriju se duboko ispod obloga vrata, u vidu jedva primetnih oštećenja na izolacionom materijalu. Automobil je takođe prešao oko 200 hiljada kilometara, od čega većinu nakon spomenute večeri, pa samim tim interesovanje zainteresovanih opada.
U tome leži ironija cele priče. Za kolekcionare koji traže autentične predmete sa stvarnom istorijskom težinom, upravo bi ti „ožiljci“ bili ključni deo vrednosti, bez obzira na visoku cenu. Restauracijom je automobil doveden u gotovo sterilno stanje, lišen vizuelnog svedočanstva o svojoj prošlosti, čime je izgubio ono što ga je činilo jedinstvenim.
I sama istorija vlasništva ovog BMW-a gotovo je jednako intrigantna kao i događaj po kojem je poznat. Automobil je bio iznajmljen diskografskoj kući Death Row Records, sa kojom je Tupak, svega nekoliko meseci pre smrti, potpisao ugovor. Nakon pucnjave, vozilo je zaplenjeno i odvučeno na policijski otpad kao dokazni materijal. BMW Financial, koji se vodio kao legalni vlasnik, ga je 1997. godine restaurirao i prodao na aukciji kako bi povratio deo ulaganja.
Sledeći vlasnik je, ne znajući njegovu punu istoriju, prešao više od 160.000 km, da bi tek kasnije shvatio kakav automobil poseduje. Usledila je prodaja kolekcionaru koji je otišao korak dalje u restauraciji, uključujući izradu specijalnih točkova koji su verno replicirali originalni set oštećen tokom pokušaja bekstva nakon napada.
Aukcijska kuća „Celebrity Cars“ je vozilo otkupila od tog kolekcionara i postavila cenu koja je još tada, pre skoro deceniju, mnogima delovala nerealno. BMW je 2018. godine čak gostovao u popularnoj TV emisiji Pawn Stars, ali do prodaje nije došlo upravo zbog visoke tražene sume. Prema navodima, kompanija je ostala čvrsta pri svom stavu, odbivši ponudu od 900.000 dolara od stranog kupca, ubrzo nakon što je automobil prvi put uvršten u ponudu.
Zanimljivo je da se novo interesovanje za slučaj očekuje početkom 2026. godine, kada bi glavni osumnjičeni za Tupakovo ubistvo trebalo da se pojavi pred sudom. U isto vreme, nekoliko dana kasnije, na aukciji će se pojaviti i reperov Hummer H1, što bi moglo ponovo da usmeri pažnju javnosti na BMW u kojem se poslednji put provozao.
Ovaj automobil se često se opisuje kao umetničko delo, uporedivo sa čuvenim Cadillacom iz 1928. godine koji je nekada pripadao Alu Kaponeu. Međutim, za razliku od tog Cadillaca, BMW 750 iL ne nosi otvoreno sopstvenu istoriju. Njegova prošlost skrivena je ispod slojeva restauracije, gotovo nevidljiva golim okom. Za mnoge kolekcionare, to je kao da im se nudi Pikaso koji je prefarban – tehnički vredan, ali lišen onoga što ga čini istinski neprocenjivim.
Zoran Tomasović
(99)
