Među najređim američkim sportskim automobilima pedesetih godina prošloga veka posebno mesto zauzima Kurtis Sports Car, ekskluzivni model nastao u radionici legendarnog konstruktora Frenka Kurtisa.
Frenk Kurtis je rođen 1908. godine pod imenom Franko Kuretić u američkoj saveznoj državi Kolorado, kao sin imigranta iz Hrvatske. Stekao je iskustvo sa automobilima radeći na specijalnim verzijama Cadillaca tokom dvadesetih godina u Kaliforniji. Shvativši svoj talenat, uskoro otvara svoju mehaničarsku radnju i proizvodi posebne automobile za poznate holivudske zvezde. Biznis je cvetao do te mere da se brzo oprobao i u profesionalnom auto-moto sportu, a zatim je osnovao i svoju firmu koja je krenula da proizvodi model sa priloženih fotografija. Zvao se Kurtis Sport Car i debitovao je 1949. godine.
Napravljeno je svega šesnaest primeraka, a automobil o kojem je reč smatra se poslednjim modelom završenim u Glendejlu u saveznoj državi Kaliforniji. Dodatnu istorijsku vrednost donosi činjenica da se veruje kako je upravo ovaj primerak jedini preživeli automobil koji i dalje poseduje originalnu mesinganu Kurtisovu identifikacionu pločicu na pregradi motornog prostora.
Automobil nosi i posebnu vezu sa holivudskom istorijom. Ovaj Kurtis navodno je, prema dostupnoj dokumentaciji, pozajmljen za potrebe snimanja filma „Džoni Dark“ iz 1954. godine, u kojem je glavnu ulogu igrao Toni Kertis. Taj period bio je vreme kada su američki sportski automobili počinjali da grade identitet inspirisan evropskim trkačkim mašinama, ali sa ogromnim V8 ispod haube i sirovim performansama karakterističnim za američku industriju.
Ispod dugačkog poklopca motora nalazi se Cadillacov V8 radne zapremine 331 kubnog inča (5,4 litra), uparen sa dva Strombergova karburatora 6-122A i Edmundsovom usisnom granom. Snaga (oko 160 „konja“) se prenosi na zadnje točkove putem trostepenog manuelnog menjača, što vožnji daje autentičan mehanički karakter tipičan za sportske automobile ranih pedesetih godina.
Vizuelno, automobil ostavlja snažan utisak zahvaljujući kombinaciji crvene karoserije i crne kožne unutrašnjosti. Elegantne hromirane ratkapne, bele bočne linije na pneumaticima i veliki volan u boji slonovače dodatno naglašavaju luksuznu atmosferu epohe. Posebno upečatljiv detalj predstavlja nisko postavljeno V-vetrobransko staklo sa naglašenim nagibom, koje automobilu daje agresivniji i sportskiji profil.
Ovaj primerak prošao je restauraciju na vrhunskom nivou tokom devedesetih godina, a ceo projekat nadgledao je Arlen Kurtis, sin Frenka Kurtisa. Upravo ta činjenica restauraciji daje dodatni kredibilitet među kolekcionarima, jer je automobil vraćen u stanje maksimalno verno originalu uz korišćenje originalnih komponenti i fabričkih specifikacija.
Uz vozilo dolazi i obimna dokumentacija koja uključuje račune restauracije, istorijske reference i arhivske podatke vezane za poreklo automobila. Takva dokumentacija danas je gotovo jednako važna kao i sam automobil, posebno kada je reč o izuzetno retkim američkim sportskim modelima iz prve polovine pedesetih godina.
Frank Kurtis bio je jedan od najuticajnijih američkih konstruktora svog vremena, poznat po izradi trkačkih automobila za šampionat Indianapolis 500 i brojnim specijalnim projektima visokih performansi. Kurtis Sports Car predstavljao je pokušaj da se trkačka tehnologija prenese na ulicu, stvarajući automobil koji je kombinovao snagu američkog V8 sa evropskom filozofijom laganog i agilnog sportskog automobila.
Danas se preživeli primerci smatraju izuzetno vrednim kolekcionarskim automobilima, ne samo zbog retkosti već i zbog istorijskog značaja koji imaju u razvoju američke sportske auto-industrije. Nakon što je kompletirano prvih šestnaest jedinica, Kurtis je prodao licensu firmi Muntz, a ovi će ga preimenovati u Muntz Jet i prodavati sve do 1954. godine. Fabriku će napustiti samo 198 primeraka pod imenom Jet uz spomenutih šesnest Kurtisa.
To znači da je Kurtis svakako ređi i poželjniji, a vozilo sa priloženih slika će promeniti vlasnika na aukciji Mecum kasnije ovog meseca. Očekuje se da će kupac morati da izdvoji minimalno 200.000 dolara.
Zoran Tomasović
Slike: Mecum
(27)
Auto je OK, dizajn sasvim u skladu sa njegovim vremenom, 1949 godina, cak je nesto moderniji.
U to vreme automobili su manje-vise ovako izgledali – Ford iz 1949 godine.