Zanimljivost dana: Trabant sa Vankelovim motorom

U Cvikauu je još 1966. godine postojao prototip Trabanta sa Vankelovim motorom i velikim petim vratima. NSU Ro 80 je istu osnovnu ideju kasnije uveo u serijsku proizvodnju, ali tehnički na potpuno drugom nivou.

Trabant P 601 bio je simbol automobilske industrije Istočne Nemačke (DDR), a proizvodio se u Cvikauu od jula 1964. do jula 1990. godine. Planirane modernizacije iznova su propadale. Ipak, van serijske proizvodnje postojao je neobičan razvojni program.

Dve godine nakon početka proizvodnje, DDR se uključio u istraživački program sa kompanijom NSU i počeo da radi na Vankelovom motoru. Pravilniji naziv za Vankelov motor jeste rotacioni klipni motor, odnosno motor sa kružnim klipom, jer se trouglasti rotor okreće unutar ovalnog kućišta. Razvoj se odvijao na više lokacija: u Karl-Marx-Stadtu, Cvikauu i Cšopauu.

Kod Ro 80, Vankelov motor predstavljao je tehnološku ideju koja je trebalo da obeleži budućnost zapadnonemačke automobilske industrije.

Relativno brzo je pronađena konkretna primena: prototip Trabanta sa produženim međuosovinskim rastojanjem, velikim zadnjim vratima i rezervoarom goriva smeštenim u zadnjem delu vozila. Ispod haube od duroplasta nalazio se motor KKM 400. Oznaka KKM predstavlja skraćenicu za rotacioni klipni motor, dok broj „400“ označava radnu zapreminu od 400 kubnih centimetara.

Prototip je kasnije vraćen u prvobitno stanje i prodat. Tako je Trabant sa Vankelovim motorom ostao eksperimentalno vozilo, a ne korak ka serijskoj proizvodnji. To se uklapa u tadašnju širu situaciju: modernizacije su bile planirane, ali nikada nisu realizovane.

Bivše eksperimentalno vozilo pronađeno je 2023. godine, nakon čega je vraćeno u stanje iz 1966. godine. Rekonstrukcija se oslanjala na stare crno-bele fotografije, materijale iz Državnog arhiva u Hemnicu i svedočenja ljudi koji su bili uključeni u tadašnji razvoj. Radovi su trajali tri godine.

Od 1. oktobra 2026. godine, Trabant sa Vankelovim motorom biće izložen u okviru posebne postavke muzeja August Horch u Cvikauu. Tamo će biti prikazan zajedno sa automobilom „Felix“, još jednim Trabantom sa rotacionim klipnim motorom iz zbirke kluba Intertrab e. V. Izložba će trajati do 27. juna 2027. godine.

Za ljubitelje automobila u Nemačkoj ovo je pre svega retka prilika da originalni deo istorije industrije DDR-a vide uživo. Automobil pritom ne govori toliko o samim „podacima“, koliko o ideji koja je stajala iza njega: kompaktnom automobilu za svakodnevnu upotrebu, sa nekonvencionalnim pogonom i novim rešenjem karoserije. Istovremeno pokazuje koliko su se Istočna i Zapadna Nemačka, barem u jednom trenutku, približile kada je reč o tehnologiji Vankelovog motora.

AutoRepublika

Fotografija: August Horch Museum Zwickau

(136)